Comarch wydał Comarch ERP Optima 2027.0.1, pierwszą wersję z rocznikiem 2027. Trafiła do klientów 2 listopada 2026 r. i otwiera nowy rok programu, a razem z nim zmieniają się wymagania techniczne. Dużo zmian dotyczy KSeF, do tego dochodzą agent AI w kadrach, narzędzie do raportowania luki płacowej i zmiany, które przygotowują księgowość na 2027 rok. Poniżej to, co naszym zdaniem warto znać, a na końcu: kto musi zaktualizować, kiedy i jak się do tego przygotować.

KSeF: mniej ręcznej pracy i mniej zużytych pakietów

Zmiany w KSeF są w kilku modułach naraz. Te, które naszym klientom oszczędzą najwięcej czasu:

• Program sam przełącza tryb pracy przy awariach KSeF. Optima sprawdza w tle stan KSeF ogłaszany przez Ministerstwo Finansów (nie częściej niż co 15 minut) i sama ustawia tryb: Online, Niedostępność, Awaria albo Awaria całkowita. Po usunięciu awarii wraca do trybu, w którym pracowała wcześniej. Nie trzeba śledzić komunikatów Ministerstwa ani pamiętać o ręcznej zmianie ustawień. Tryb Offline24 nadal włącza tylko użytkownik.
• Pytanie o kod QR przed wysyłką. Jeśli KSeF jest niedostępny, program przed wysłaniem faktury pyta o przełączenie jej w tryb awaryjny i wygenerowanie kodu QR. Ostrzega też wcześniej, gdy operator nie ma ważnego certyfikatu KSeF offline.
• Pobieranie faktur z KSeF ustawiane osobno dla każdej firmy. Odbiór faktur zakupu i faktur sprzedaży można włączyć albo wyłączyć niezależnie. Dla biura rachunkowego to konkret: jeśli klient rozlicza sprzedaż z innych plików (na przykład JPK_V7), pobieranie faktur sprzedaży z KSeF można dla niego wyłączyć. Wyłączony rodzaj dokumentów nie obciąża pakietu licencyjnego KSeF.
• Podgląd i weryfikacja przed wysyłką. Nowy przycisk pokazuje fakturę w postaci, w jakiej trafi do KSeF, i od razu sprawdza jej zgodność ze strukturą FA(3).
• Koniec z duplikatami w KSeF. Program ustala wynik wysyłki osobno dla każdego dokumentu i nie wyśle go ponownie, dopóki nie sprawdzi jego stanu w KSeF.
• Korekta danych bez korygowania faktury do zera, o ile numer NIP pozostaje bez zmian. Załącznik do faktury odebranej z KSeF widać na wizualizacji i można go zapisać na dysk.
• Numer KSeF na płatnościach. Numer z faktury przechodzi na płatność i do opisu przelewu, także przy podzielonej płatności. Przy konwersji bazy program uzupełni go na nierozliczonych płatnościach rozchodowych z datą dokumentu po 31 marca 2026 r. Kto nie potrzebuje numeru w opisie przelewu, wyłączy to jednym parametrem.

Agenci AI: agent w kadrach i kontrola tokenów

Optima 2027 udostępnia agenta AI w module Płace i Kadry. Agent dokumentacji ZWUA na podstawie opisu przyczyny zwolnienia dobiera kod przyczyny wyrejestrowania, tryb rozwiązania stosunku pracy, podstawę prawną i stronę, która rozwiązuje umowę. Przy każdym polu pokazuje, dlaczego wybrał daną wartość. Ważne dla działu kadr: do agenta trafia wyłącznie opis przyczyny zwolnienia, dane pracownika nie są przesyłane.

Druga nowość to dashboard wykorzystania AI: w jednym oknie widać, którzy agenci działają i ile zużyli tokenów. Program wyraźnie informuje też, gdy agent nie może pracować, bo brakuje akceptacji regulaminu albo skończyły się tokeny. Wcześniej agent w takiej sytuacji po prostu nie dawał wyniku. Dane uzupełnione przez agenta są oznaczone ikoną AI na listach.

Agenci działają po akceptacji regulaminu i z wykupionymi tokenami. W cenniku Comarch najmniejszy pakiet dla firm (1,5 mln tokenów) kosztuje 22 zł netto miesięcznie, a biura rachunkowe mają osobne, większe pakiety.

Kadry i płace: luka płacowa, limity umów, podatki z innych firm

• Luka płacowa. Nowa grupa funkcji pozwala przygotować sprawozdanie o luce płacowej wymagane przez unijną dyrektywę o jawności wynagrodzeń (2023/970): od wartościowania stanowisk, przez wyliczenie rocznych jednostek roboczych, po wskaźniki luki. Program sam podpowiada, czy firma ma obowiązek składać sprawozdanie: od 100 do 249 jednostek co 3 lata, od 250 co roku.
• Kontrola limitu umów na czas określony. Optima pilnuje limitu z Kodeksu pracy (łącznie 33 miesiące i najwyżej 3 umowy), ostrzega o zbliżaniu się do niego i podpowiada zmianę umowy na czas nieokreślony.
• Dane podatkowe z innych firm. U pracownika można wpisać dochód, przychód zwolniony z PIT i koszty 50% z innych zakładów pracy. Program uwzględni je przy zaliczkach w trakcie roku, co zapobiega niedopłacie w rozliczeniu rocznym u osób pracujących u kilku płatników albo zmieniających pracę.
• Aneksy do umów cywilnoprawnych i B2B z zachowaniem historii, w tym kilka stawek w jednym miesiącu, które program rozlicza proporcjonalnie.
• Słownik miejsc pracy (biuro, obszar, praca zdalna), drukowany automatycznie na umowie o pracę i aneksie, oraz seryjne korygowanie wypłat z listy.

Księgowość i biuro rachunkowe: przygotowanie na 2027 rok

• Nowy limit pełnej księgowości. W konfiguracji programu jest już limit przychodów, od którego trzeba prowadzić księgi rachunkowe od 1 stycznia 2027 r.: 10 942 500,00 zł.
• JPK_EWP(4) za okresy od 1 stycznia 2026 r. Wersję pliku program wybiera sam na podstawie okresu. Więcej plików JPK (JPK_KR_PD, JPK_EWP, JPK_PKPiR) osoby fizyczne podpiszą podpisem niekwalifikowanym.
• Raport faktur KSeF dla wszystkich firm z jednego miejsca. W Operacjach wielofirmowych biuro sprawdzi liczbę wysłanych i odebranych faktur KSeF wszystkich obsługiwanych klientów.
• Faktura za usługi księgowe trafia do bazy klienta z numerem KSeF. Przenosi się automatycznie dopiero po odebraniu urzędowego poświadczenia odbioru, więc w bazie klienta widać numer KSeF i datę przyjęcia.
• Import faktur z KSeF do ewidencji dodatkowej, seryjne dodawanie i zmiana kodów JPK_V7 w rejestrze VAT oraz szybsza praca na liście rozrachunków.
• Dla biur obsługujących klientów w Comarch Betterfly: przejście z Optimy prosto do bazy klienta bez osobnego logowania, gdy klient wyraził na to zgodę.

Handel i należności

Nowy, dwunastoetapowy schemat windykacji w module CRM prowadzi należność od przypomnienia 5 dni przed terminem płatności, przez wiadomości e-mail, SMS i wezwania, aż po blokadę sprzedaży w 60. dniu po terminie. Program obsługuje też nowy wzór deklaracji AKC-WW za okresy od IV kwartału 2026 r., monitorowanie w systemie SENT towarów z pozycji CN 1518 (od 31 października 2026 r.) i przesyłanie powiązania towaru z opakowaniem kaucyjnym na kasę fiskalną.

Kto musi zaktualizować i jak

Licencja (Optima kupiona na własność). Wersja 2027.0.1 wymaga wykupionej gwarancji na dzień 2 listopada 2026 r. Jeśli gwarancja skończyła się wcześniej, na tej wersji nie popracujesz, a reinstalacja programu bez ważnej gwarancji go zablokuje. Zanim cokolwiek zainstalujesz, sprawdź datę gwarancji albo zapytaj nas.

Subskrypcja. Nowe wersje są w cenie subskrypcji. Wgranie i uruchomienie nowej wersji należy jednak, zgodnie z regulaminem Comarch, do klienta, a obowiązek instalowania aktualizacji jest warunkiem gwarancji.

Wymagania techniczne, które warto sprawdzić przed aktualizacją:

1. Aktualizacja do 2027.0.1 jest możliwa z wersji 2022 lub nowszej. Starsze instalacje aktualizuje się w dwóch krokach.
2. Optima 2027.0.1 nie współpracuje z SQL Server 2014, 2012 i starszymi. Bazy trzeba wcześniej przenieść na nowszy serwer SQL.
3. Optima nie jest wspierana na Windows 8.1, Windows Server 2012 R2 i starszych. Wymagany jest 64-bitowy Windows 10 lub 11 albo Windows Server 2016, 2019, 2022 lub 2025.
4. Comarch HRM i Comarch PPK muszą być w wersji 2027.0 lub wyższej.
5. Aktualizację trzeba wykonać na wszystkich komputerach z Optimą. Przed instalacją Comarch zaleca kopię bazy konfiguracyjnej i wszystkich baz firmowych.

Ten opis dotyczy Optimy zainstalowanej na własnym albo dzierżawionym serwerze. Jeśli pracujesz w Comarch ERP Optima w Chmurze, zapytaj nas, jak przejście na nową wersję wygląda w Twoim przypadku.

Dlaczego warto zaktualizować z partnerem

Przy aktualizacji najwięcej pracy jest wokół samej instalacji: sprawdzenie gwarancji i wersji SQL, kopia baz, konwersja wszystkich firm, a po aktualizacji ustawienie nowych parametrów KSeF tak, żeby biuro nie płaciło za pobieranie faktur, których nie potrzebuje. Nowe funkcje kadrowe, jak luka płacowa czy kwalifikacja składników wynagrodzenia, wymagają jednorazowej konfiguracji. Program przypisuje kwalifikację standardowym składnikom, ale własne składniki trzeba zakwalifikować samodzielnie.

Aidem Art jest Autoryzowanym Partnerem Comarch od 2005 roku. Mamy 255 potwierdzonych wdrożeń i 30 certyfikatów, a w 2025 roku Comarch wyróżnił nas tytułem Lidera Sprzedaży Subskrypcji Comarch ERP Optima. Aktualizujemy Optimę zdalnie, dla klientów z całej Polski.

Najczęstsze pytania

Czytaj też

• Comarch ERP Optima 2026.5.1: co nowego w aktualizacji
• Comarch ERP Optima: na własnym serwerze czy na serwerach Comarch?